Roger Fidler önceki yazımızda bahsettiğimiz kitabında yeni medyanın nasıl şekillendiğini şöyle tarif ediyor: "İletişim sistemini bir bütün olarak incelediğimizde, yeni medyanın bağımsız ve kendiliğinden ortaya çıkmadığını göreceğiz. Yeni medya, tedrici olarak, eski medyanın yavaş yavaş metamorfoz geçirmesi ile ortaya çıkar ve yeni iletişim medyası ortaya çıktığında, eski biçimler genelde ölmezler; değişmeyi ve uyum sağlamayı sürdürürler."(1)

Fidler, eski medyanın yeni medya karşısında değişmekle yokolmak arasında bir tercih yapması gerektiğini de belirtiyor. Bunlara göre online gazetecilik veya yayıncılık diğer geleneksel haber ortamlarının gelişmesiyle ortaya çıkan yeni bir ortam ve geleneksel medya bu yeni ortamla birlikte iletişim sahasında barınabilmek için mutlaka değişmeli. Burada herkesin merak ettiği şey sorulabilir: Medya dönüşümü mü yoksa medya katliamımı sözkonusu?(2)

Eğer Fidler'in medya dönüşümü için öngördüğü altı temel prensibi, şimdiki medya iklimine bakarak sıralarsak, online medyanın, onların yok oluşu için değil, geleneksel medyayla birlikte çalıştığını görürüz. Bu altı prensip şöyle açıklanabilir:

* Birlikte değişim ve birlikte varoluş (coevolution, coexistence): Basılı haberler ile online haber doğrudan rekabet halindeymiş gibi görünmüyor. Geleneksel habercilik Internet'i kendi faydasına kullanabilir, aynı şekilde Internet haberciliği de kendi içeriğinin çoğunu basılı ortamlardan alabilir.

* Metamorfoz: Yeni medya eskisinden değişerek doğar. Dünyada bilinen birçok online haber sitesi, basılı habercilik alanındaki tanınmış ve güvenilir yayınlardan kaynaklanır.

* Yayılım (propagation): Eski medyanın özellikleri, yeni medyayla birlikte ve onun içinde yayılır. Online haber siteleri gazetelere benzetilerek tasarlanma eğiliminde.

* Hayatta kalma: Geleneksel medya ya uyum sağlar ya da yokolur. Çoğu basılı gazete, eğer bu şekilde imkânları varsa, online haber üretiminden kendi içeriklerini oluşturmakta faydalanırlar. Böyle yapmayan büyük gazeteler, okurlar tarafından yetersiz görülebilirler.

* Fırsat ve ihtiyaç: Yeni teknolojinin yaygın şekilde benimsenmesi için sosyal bir ihtiyaç varolmalı. Internet, akşamki haberlerin bitiminden sonra ve sabahki gazetelerinin çıkmasından önce önemli haberlerin yayılması için elverişli bir ortam. Sadece bu değil, Türkiye özelinde düşünüldüğünde -her ne kadar IP adreslerine erişimin yolu engellenmeye çalışılsa da- çeşitli alternatif/tartışmalı ve kimilerine göre "gerçeklikten uzak komplolar" içeren sitelerin yayılması için de güzel bir ortam.

* Gecikmeli benimsenme: Yeni medya teknolojilerinin başarılı olması, genelde beklenenden daha uzun sürer. Teknolojilerin yaygın şekilde benimsenmesi genelde 20-30 sene (bir insan neslinin yetişmesi için gereken zaman) kadar sürebilir.

Haber sitelerindeki durum yukarıda sayılanları destekliyor. Yurtdışındaki siteler online abonelikler yoluyla basılı yayının satışını artırma yoluna gidebiliyor. Aynı şekilde basılı yayınlarda, çalışanların e-postalarının verilmesi ve Web sitesindeki haberlere atıfta bulunulması da online içeriğin izlenmesini netice verir.

Kaynaklar:

1- Fidler, Roger. "Mediamorphosis and Understanding New Media." Pine Forge Press, Thousand Oaks, CA, 1997. s.23

2- Keck, Erin. "The Impact of the Internet on Journalism: The Newspaper Metaphor" Nisan 2002

osmankoroglu@yahoo.com