Haberin Geçit Töreni veya Yeni Web Gazetesi

Günümüzdeki Web gazeteleri boşluk doldurmak için okunuyorlar. İnsanlar zevk almak ve aydınlanmak için değil; masaları başında hareketsizken, kendilerine gereken bir gerçeği çekip çıkarmak veya zaman öldürmek için okuyorlar. Web gazeteleri de, tıpkı eski filmlerdeki tekniklerin ilgi çekmemesi gibi, haber hikâyelerini anlatmak için yeni yollara ihtiyaç duyuyor.

Web gazeteleri, bilgisayarlar kadar kullanışlı ama sıkıcı. "Sıradaki muhteşem gazete" insanların dikkatini çekmeli ve onları okumaya teşvik etmeli. Bakmak ilginç olmalı. Sesli komutları işleyerek yazanları okumak gibi yeni yöntemler kullanılmalı. İcap ederse, ekrandan basılı kağıda kolayca ve doğal biçimde aktarılabilmeli. Teknoloji açısından bu gayet kolay.

Mekân gazete kağıdının hükmünde, zaman ise Web'in elinde. Mekândaki sıradan bir şey olan gazete kağıdı her zaman ulaşması kolay bir nesne olacak. Web tabanlı gazete ise bilgisayar ekranının ardından gözlenebilen, çeşitli araçlarla uzaktan erişilebilen, elle tutulmaz bir nesne.

Haberin Geçit Töreni

Zamandaki bir nesne olarak Web gazetesi geleceğin kralı. Durağan bir fotoğraf mekândaki bir nesne ise, sabit bir yerden seyredilen bir geçit töreni de, başı iki saat önceki geçmişte, sonu 20 dakika sonraki gelecekte yer alan zamandaki bir nesne. Haberler de aslında olayların zincirleme aktığı bir geçit töreni. Bu yüzden yeni bir Web gazetesi için "haber geçit töreni" mükemmel bir metafor sunuyor. Tarihin geçit töreni ilginç olmaz mı? Kusursuz bir Web gazetesi, haber bültenlerinin, şimdiki zamanda oluştuğu ve geçmişe doğru düzeni adımlarla yürüdüğü bir sahne olabilir.

Bir gazete, 'zaman'dan, içinde dolaşılabilen ve şeffaf biçimde kalın bir dilim sunar. Dolaşılabilirlik (browsability) gazetelerin esas amacıdır. Okurlara bir yemek düzeni ve önem sırası içinde haberler, resimler, reklamlar verilir ve neyin güzel olduğuna karar vermesi beklenir. Şeffaflıktan kastımız, belli bir mesafeden neyle karşılaşacağınızı bilmenizin sağlanması. Kaç sayfa var? Bugün önemli bir haber var mı? Okurken, ne kadar okunduğu, ne kadar kaldığı, nerede olunduğu bilinir. Spor sayfaları -istenirse- çıkarılıp alınabilir. Basit, ucuz ve hafif bir nesne olduğundan, kahvaltı masasına yayılıp okunurken, üstüne çay damlatılabilir. Toplu taşıma araçlarında ayakta, evde yatarken okunabilir. İşaretlenebilir, kesilip biriktirilebilir, başkalarına göstermek için katlanıp cebe konulabilir. Sayılanların bir kısmı Web gazetelerinde de yapılabiliyor. Bunlar gazete tasarımı açısından parlak ve ince ayrıntılar.

Okurlar, okuyacaklarının yerini biliyorlar. Dikkatlerinin yönlendirilmesini, aydınlatılmayı ve eğlendirilmeyi istiyorlar. Bilginin ilk kuralı "dolaşım (browsing), aramayı aşar". Ama ikinci kural, "etkin dolaşım, görsel olandır". Bu bakımdan gazetede hızla sayfa çevirmekle, televizyonda zaplamak arasında fark yok.

Şu anki tek bir metin bloğundan oluşan haber yerine, çoklu ortam öğeleriyle de desteklenerek, aynı haberin birkaç bölüm halinde, kısa, anlam yüklü ve aydınlatıcı cümlelerle okura sunulması önemli. Bu, okurun dağılan dikkatini yakalayabilecek haber sunum mantığı için, bir başlangıç.

Bilginin üçüncü kuralı da şu: Arayüz, uygulamanın kendisidir. Bu konuda bir örnek uygulama http://www.scopeware.com/ adresinde görülebilir.

Kaynak:
- http://www.weeklystandard.com/Utilities/printer_preview.asp?idArticle=2797&R=9CBA17383

osmankoroglu@yahoo.com