Web Öncülerinin Görüşleri

Amerika'daki Web yayıncılığı öncüleri geleceğin sürprizlerle dolu olduğunu düşünüyor. Mark Glaser, Online Journalism Review sitesindeki sayfasında, bu kişileri sanal bir masa etrafında bir araya getirip konuyla ilgili düşüncelerini sormuş. Öncelikle bu kişileri kısaca tanıtalım:

Christopher Barr, CNET Networks'ün kurucu editörlerinden. 1995'te başlattığı girişimden 2001'de ayrılmış. 1986'da PC Magazine'deyken yürüttüğü ve haber sitesi sonrada ZDNet'e dönüşmüş.

Merrill Brown, basılı, görsel ve online gazetecilikte eskilerden. Washington Post, Time, NBC gibi kurumlarda çalışmış ve danışmanlık yapmış. MSNBC.com'un 1996'daki kurucu editörlerinden. Real Networks'de de bir dönem başkan yardımcılığı yapmış.

David Carlson, yeni medya gazeteciliği alanında araştırmalar yapan bir University of Florida profesörü. Aynı üniversitede Interactive Media Lab yöneticiliği yapıyor. 1990'da bir yerel gazete için etkileşimli bir online gazete oluşturmuş.

Dale Dougherty, O'Reilly & Associates'ın online yayınlardan sorumlu başkan yardımcısı. Ağustos 1993'te yayına geçen ilk ticari site olan GNN'i (Global Network Navigator) geliştiren kişi. Bu site sonradan AOL'e satıldı.

Glenn Fleishman, The New York Times, InfoWorld dergisi, MacWorld dergisi, O'Reilly Web siteleri gibi yerlere yazan bir freelance yazar.

Rob "CmdrTaco" Malda, "News for Nerds" başlıklı Slashdot.org'u oluşturan ve editörlüğünü yapan kişi. Malda, Şimdi Open Source Development Network'un bir parçası olan siteyi, üniversitedeyken kurmuş.

Jim Romenesko, Poynter Institute için Romenesko medya sitesini güncelliyor. Siteyi 1999'da medya dedikoduları için yayınlamaya başlamış.

Scott Rosenberg, Salon.com'un kurucularından ve yönetici editörü. 1990'ların başlarında sayısal kültüre ilişkin bir köşeyi yazmaya başlamış.

Doug Weaver, Wired Magazine'in New York bürosunu kuranlardan. Upstream Group danışmanlık şirketinin başkanı. Interactive Advertising Bureau'nun kurucu yönetim kurulu üyeleri arasında. The Drift adındaki newsletter'ı 4 binden fazla "karar verici" üyesi var.

Weblogların* geleceği nasıl?

İşte Web yayıncılığı öncülerinin gelecekle ilgili görüşleri:

Mark Glaser: Gazetecilik tarihinde weblog'lar ne kadar önemlidir? Kişisel sayfalarla aralarındaki farklar nelerdir?

Brown: Gerçekten iş yapan bir weblog'daki kadar okur ve sayfayı hazırlayan arasındaki irtibat başka hiçbir şeyde yok. Eşzamanlı iletişim, görüşlerin paylaşımı ve diğer biçimlerle karşılaştırma kabul etmeyecek kadar kaliteli bir yaratıcı düşünme ortamı. Weblog'ların biçimi hızla dönüşecek ve bilginin nasıl toplandığından, gazetecilerin ve halkın nasıl iletişim kurduğunu temel seviyelerde değiştirecek.

Barr: Weblog'lara benzer bir şey 100 yıl önce Jules Verne tarafından hayal edilmiş. 1890'da gelecekle ilgili olarak "2890'da Bir Amerikalı Gazetecinin Hayatı" adlı eserinde, her sabah haberleri okurlara gazeteciler tarafından okunduğu bir dünyadan bahseder. Her okur isterse haberleri kendi kayıt cihazına (belki sabit disk) kaydedebilir. 890 yıllık bir farkla da olsa, Verne insanların haberleri cilalanmamış olarak istediklerini anlamış. Weblog'lar karşılıklı konuşmayı teşvik eden ortamlar. Gelecek on yılda çok daha gelişmiş ve daha çok kullanılan hale geleceklerini tahmin ediyorum.

Rosenberg: Blog yapmaya yarayan yazılımlar, kişisel sayfaları potansiyel haber sayfalarına dönüştürüyor. Bu da kişisel siteleri her an kolayca güncellenebildikleri için, sadece "benim reklamım" sayfaları olmaktan kurtarıyor. Bir insan sadece Google ve Technorati gibi siteler sayesinde bile kendini geliştirmek için yeterli imkâna kavuşabilir.

Romenesko: Sanırım ilerde daha fazla yorum ve daha az link içerecekler.

Malda: Gazeteciliğin Weblog'lara dönüştüğü noktada, insanlar editoryal kararlar vermeye başlıyorlar. Milyonlarca Weblog var ama kimse okumuyor. RSS başlık toplayıcı yazılımları kullanan bir kişi kendi gazetesinin editörü oluyor(1).

Dougherty: Bence, Weblog'lar gazetelerin iki bölümünün gelişmiş hali. "Yorumlar" ve "Editöre Mektup". Gazeteciliğin, röportaj yapmak ve haber peşinde olmak gibi yönlerini içermedikleri için, yerine geçemezler. Usenet'in zamanla öneminin azalması gibi, bunların da önemi azalacak.

Weaver: Online habercilik karakterinin tekrardan ortaya çıkmasını sağlayacaklarını tahmin ediyorum. Yani "ben haberi toplar, belli biçimde birleştirir ve size görmeniz gereken belli bir bağlam içinde sunarım" olayı. Bir avuç kadar blog yapımcısının haber ve bilgi DJ'lerimiz olma potansiyeli var.

Bir dahaki yazımızda "Online bilginin ücretsiz olması gerekir mi? Ya da yayıncılar bir şekilde tüketicilerden para almanın yolunu bulmalı mı?" sorularının cevaplarına bakacağız.

*Weblog teriminin Türkçe karşılığını bilenler ya da farklı kullanımlar tavsiye edebilecekler bana iletebilirlerse sevinirim.

1- Bu konuda "XML'in Yayıncılık İçin Önemi" başlıklı yazımıza bakabilirsiniz.

Kaynaklar:
- "Glaser: Online News Pioneers See Lots of Changes in the First 10 Years" http://www.ojr.org/ojr/glaser/1062631458.php

- "For Pioneers of Web Journalism, the Future Is Still Full of Surprises" http://www.ojr.org/ojr/glaser/

osmankoroglu@yahoo.com