XML'in Yayıncılık İçin Önemi

Bu yazımızla "semantik -anlambilimsel- Web" kavramına da bir giriş yapıyoruz. İlerleyen yazılarımızda, fırsat olursa, bu konuya daha farklı açılardan da bakacağız.

XML icad olunalı beri, yayıncılık da bir hayli değişti. XML 1.0 spesifikasyonunun ortaya çıkarılışı sırasında, editörlerden birisi olan Tim Bray, AIIM E-DOC dergisi için kendisiyle yapılan bir röportajda bunu şöyle anlatıyor: "Web gittikçe ısınıyor. İnsanların sadece sayfalara bakmaktan daha fazla şey yapmayı istediği çok açık. Bir kısım profesyonel yayıncılık problemleri içinden çıkılamaz hâl almışken ve insanlar 'Web hizmetleri' kavramını konuşurken biz işe başladık."

"HTML insanlara bilgi sunmak için yeterince iyiyken, makinalar arasındaki iletişimde yayıncıların iş akışlarında kullandıkları özellikler açısından başarısız kalıyordu. O zamanlar SGML de bu işler için çok kapsamlıydı ve bilenlerin sayısı azdı. İlk başta 11 editör arkadaşla bir araya geldiğimizde, SGML'i daha Web uyumlu hale getirmemiz gerektiğini biliyorduk. Bu sayede daha akıllıca bir yayıncılık biçimi ortaya çıkacaktı. Ancak XML sonuçta bunun da ötesine geçti."

Günümüzde iş ağları üzerinde çalışan modern bir uygulamanın içinde bir yerlerde, mutlaka XML arayüzü kullanılıyor. Web hizmetlerinin temeli de, ağdaki uygulamaların, Web altyapısı üzerinden XML kullanarak mesajlaşmasına dayanır. XML genelde kurumsal sistemlerde, aranan verilerin bulunmasını sağlıyor ve eski sistemler arasında veri paylaşımını sağlamak üzere veri tabanlarında kullanılıyor. Mesela, kullandığınız dilde yer almayan karakter setlerindeki veriler arasında arama yaparken, XML gerekli değişiklikleri yaparak sizi sıkıntıdan kurtarıyor.

Web'deki temel sıkıntılardan birisi de, hazır bir metadata (veri hakkında veri) ortamının olmayışı. Halbuki uygulamalar sürekli bu metadata'lara ihtiyaç duyuyor. Web, bir URL'si olan herşeyin yer alabildiği garip bir ortam. Ama bu ortamdaki bir bilgi için, "Bunu kim yazdı?", "Halâ geçerli ve etkin bir bilgi mi?", "Süresi ne zaman doluyor?" gibi soruları sormak için resmi bir yol yok. Halbuki sıradan bir ticari resim arşivi bile, resimler hakkında bilgiler içermezse işlevsizleşir. Web'de sadece bir adres sayesinde, çoklukla ismi bile olmayan resimler yayınlanabiliyor.

Kaynak:
-Röportaj, "Tim Bray on XML", AIIM E-DOC Magazine, Kasım 2003

osmankoroglu@yahoo.com