|
Amerika'ya Uzanan Yollar
"Merhabalar" diye başlamak istiyorum..İlk önce evimde Türkçe
font olmadığı için böyle garip " çocuk dili" okunuşlarla düşüncelerimi
kaleme almış olacağımdan dolayı şimdiden özür dilerim.. İkinci bir mevzu
ise yaklaşık 5 yıldır elime kalem almamıştım, bu vesile ile eski yeniliklere
tekrar merhaba demiş olduk.
Bu köşede bundan sonra ömür iktifa ederse, sizlerle Amerika hakkında
gerek sosyal hayattan tutun da devlet yapısı, yabancı - göçmen ve/veya
olmayanların hayatları, Amerika'ya öğrenci, işadamı veya turist olarak
gelmenin yolları, ve buna benzer aklınıza takılabilecek sorulara cevap
bulmaya çalışıp mevzuyu açmaya çalışacağız.
Tabii esasen başlamadan önce şunu iyice belirtmek lazım ki Amerika'da
artık tarih ikiye ayrıldı.."11 Eylül'den önce ve 11 Eylül'den sonra"
diye.. Bir mevzu açılırken genellikle bu kelime artık standart başlangıç
cümlesi oldu..O yüzden söyleyeceğim bir takım şeyler şimdilik her ne kadar
yürürlükte olan şeyler ise de sabah öbürgün çıkan yeni bir kanun ile artık
müzeye kaldırılmış cümleler olabilir.. Onun için bu köşede sizleri sık
sık güncellemeye de dikkat edeceğim ta ki sizi yarım imam misali Amerika'dan
etmeyeyim.. :-)
Ben daha fazla sabrınızı taşırmadan hemen ana hatları ile "Amerika'da
öğrenci olmak" diye bir ünite açıp içerisine bir şeyler koymak istiyorum..
Bulundugum bölgede, yani Kuzey Amerika'da, lisan öğrenimi ve yüksek eğitim
yapmak isteyenlere kılavuz olarak hazırlanan bu köşemizde Dil Okulları,
Lisans Eğitimi (undergraduate), Master (MS) ve Doktora (Ph.D.) için gerekli
bütün başvuru evrakları, başvuruların nereye, ne zaman, nasıl ve kimlere
yapılması, işlem sırasına göre adım adım izah edilmeye çalışılmıştır.
Bu kılavuz, her ne kadar geniş kapsamlı hazırlanmaya çalışılmış olsa bile
istisnalar sözkonusudur. Bu gibi durumlarda sorularınızı kılavuz sonunda
belirtilen e-mail adresiyle gönderin.
Lisan problemini halleden biri için Amerika'daki bir çok okuldan araştırma
(Research) veya öğretim (Teaching) asistanlıkları bulmak çok kolaydır.
Bu kılavuzun hazırlanmasındaki esas amaç; Amerika'daki master ve doktora
programlarındaki bu asistanlıkların nasıl alınabileceğini göstermek, bunun
için gerekli evrakların hazırlanmasına yardımcı olmak. Bunu gerçekleştirmek
için bu kılavuzda bahsedilen hususlara dikkat edilmesi gerekir. Unutulmaması
gereken en önemli husus şudur ki; öğrencinin sadece bir puanına (GPA,
TOEFL veya GRE) bakarak akseptans verilmemektedir. Hazırlanacak başvuru
paketinin tamamı çok önemlidir. Bazı kişilerin not ortalaması düşük olabilir
fakat TOEFL veya GRE puanı yüksektir kabul alır. Bazılarının da ingilizce
puanları düşüktür ama okul dışı faaliyetlerde çok etkilidir ya da hocalardan
çok iyi referanslar bulabilir. Bütün başvuru evrakları bir araya getirilip
başvuru gerçekleştirilmelidir.
Her öğrencinin iyi bir okula girme hedefi olmakla birlikte bazılarının
puanları iyi okullara yetmeyebilir. Bu durumda orta halli okullara Master
için başvurular yapılmalı ve asistanlıklar alınmalı daha sonra Amerika'ya
geldikten sonra Doktoraya başka iyi okullara gidilmeli. Yani kısacası
orta halli okulları Amerika'ya gelmek için atlama taşı olarak kullanmalı.
Başvuru paketi çok parlak olmayan öğrencilere Üniversiteler akseptans
verir fakat asistanlik vermeyebilir. Çünkü bölüm öğrencinin başarıp başaramayacağından
emin değildir. Hocalar sizi tanımadığı için asistanlık vermede tereddüt
edebilir fakat bir dönem başarınızı ispat ettikten sonra asistanlık bulmanız
kolaydır. Böyle durumda öğrenci mutlaka ne yapıp edip ilk dönemin parasını
bulup Amerika'ya gelmeli. İkinci dönem büyük ihtimalle öğrenciye asistanlık
verilir. Özellikle sayısal branşlarda bu şekilde bir uygulama yaygındır.
Bir çok arkadaşımız bu şekilde ilk dönem kendi parasını ödeyip okumakta,
ikinci dönem de asistanlığa başvurmaktadır. Elbette ilk dönemki not durumunuz
iyi olmalıdır. Türkiye'den mezun olmuş ve ingilizceyi halletmiş her öğrenci
rahatlıkla Amerika'da başarır (bu tecrübeyle sabittir). Hele doktoraya
kabul alan birine mutlaka asistanlik kadrosu verirler.
Amerika'da eğitim icin gerekli vizenin adi F-1'dir. Bu vizeye
başvurabilmek için de Amerika'daki herhangi bir okuldan (lisan okulu,
Üniversite, etc.) I-20 belgesi alınmalıdır. Burslu öğrenciler (YÖK,
MEB vb.) için istenen ise J-1 vizesidir. Bunun için alınacak belge
de IAP-66'dir. I-20 Belgesi, (evraklar tamam ise) okullardan bir
iki gün içinde temin edilebilir. Burslu öğrenciler için gerekli IAP-66
belgesinin temini bir hafta kadar sürebilir. Bunun sebebi, bazı okullar
bu belgenin hazırlanması için göçmenler bürosuyla (INS = Immigration and
Naturalization Servise) irtibat kurmak zorundadırlar.
Lisan Okulları
Eğitim için Amerika'ya gelmenin en kolay yolu lisan okulları vasıtasıyla
olmaktadır. Lisan eğitimindeki amaç en kısa zamanda master ve doktora
için gerekli TOEFL ve GRE sınavlarını geçmektir (Bu sınavların muhteviyatı
ileriki bölümlerde izah edilmiştir). Bu sınavları almamış olanlar veya
orta seviyede ingilizce bilenler için lisan okuluna gitmek kaçınılmazdır.
Çünkü lisan okulları buradaki eğitim sistemine bir basamak teşkil eder.
Böyle olmakla birlikte bir çok lisan okullarındaki ders programları TOEFL
ve GRE'ye yönelik değildir. Okullarda genelde "comprehensive"
denilen çok kapsamlı bir eğitim vardır. Bu eğitimde gramer, kelime, okuma-anlama,
yazma ve konuşma dersleri verilmektedir. Bu program yeni başlayanlar icin
oldukça faydalıdır.
Comprehensive programla ingilicesini belli bir seviyeye getiren öğrenci
bir an önce ucuz bir lisan okuluna geçmelidir zira comprehensive programlar
oldukça vakit almakla birlikte pahalıdır. Hedef TOEFL ve GRE olduğundan
öğrenci kendini hazır hissettiği an bu sınavlara çalışmalıdır. Şayet mümkünse
grammer ve kelime konuları Amerika'ya gelinmeden önce çok ciddi bir şekilde
gözden geçirilmelidir. Böyle bir ön çalışma öğrencinin Amerika'ya geldiğinde
yuksek kura girmesine vesile olabilir bu da bir dönemlik para tasarrufudur.
Bir çok arkadaşın ortak kanaati şudur ki Turkiye'de verilen Gramer dersleri
çok daha iyi ve seviyeli geçmektedir.
Lisan okulları, okullara göre farklılık arzetmekle beraber, genelde dönemlik
(14 hafta = 3.5 ay) olup çeşitli kurlardan (5 veya 6 kur) ibarettir. öğrenciler
dönem başında seviye tesbit sınavına tabi tutulup kurlara yerleştirilirler.
Orta seviyede ingilizce bilen biri 6 ile 9 aylık bir sürede TOEFL'ı geçebilir.
Bu süre elbette öğrencinin çalışma performansına bağlıdır. Okul ücretleri
2500 dolar (donemi) civarında olup, bazı okullarda bu ücrete sağlık sigortası
ve sosyal aktiviteler dahildir.
Lisan Okullarına Başvuru İçin Gerekli Belgeler
Lisan okullarına başvuru icin gerekli belgeler oldukça az ve tedarik
edilmesi kolaydır. Başvuru için en önemli şart en az lise mezunu olmaktır.
İstenen belgeler şunlardir:
Diploma
Lise, üniversite veya dengi bir belge.
Başvuru formu
Başvuru formları arzu edilen okullardan posta, internet veya fax yoluyla
temin edilebilir. Faks ile gönderilen belgeler, kayıt zamanı asılları
getirm
kaydı ile resmi başvuru olarak kabul edilmektedir.
Başvuru ücreti
Başvuru ücretleri okuldan okula değişmektedir. En az 100 dolar, en fazla
da dönemlik lisan okulu ücreti (2500 dolar) kadardır.
Financial Letter (Banka mektubu) (Örnek
mektup Ek-1'de sunulmuştur, Ek-1 için tıklayınız)
Bu mektubun amacı, Amerika'daki bütün masraflarınız (okul parası = tuition,
kira, yeme-içme, vs.) için bankada yeterli miktarda paranız olduğunu ispatlamaktır.
Amerikan konsolosluğu sizden masraflarınzı karşılayacağınız, Amerikan
devletine muhtaç olmayacağınızı belgelemenizi istemektedir. Bir çok kişi
bu belgenin tam, açık ve net bir şekilde hazırlanmamasından dolayı vize
alamamaktadır. Financial letter belgesi bir kaç sekilde hazırlanabilir.
Bunlardan en kolayı;
Hesabınızın bulunduğu bir bankadan yüklü miktarda döviziniz
olduğunu gösteren bir belge almaktır. Hesabınızda olması gereken miktar
okullara göre değişmekle birlikte 15 bin doların altında olmamalıdır.
Her okul, öğrenci için gerekli yıllık bütün masrafları hesap edip I-20
üzerinde belirtirler. Bu miktar sıradan bir öğrenci için o bölgedeki
geçim masraflarıdır. Etrafı bilen biri için bu kadar masraf olmamaktadır.
Hesabınızda yeteri kadar döviz yoksa, başvurulacak diğer bir
yöntemde, aile fertlerinden birinin sizin için eğitim masraflarını karşılayacağına
dair bir yazı yazmasıdır. Bu durumda belgeye imza atanın (anne, baba,
kardeş vb) varsa iş yeri, evi, arabası, arsası olduğunu belgelemelidir.
Bu yazıyı verecek aile ferdi bir yerde çalışıyorsa iş yerinden çalışdığına
dair belge almalıdır . Böyle bir belge temin edilemiyorsa bile vizeye
başvuru yapılmalıdır fakat vize alma işi riske girebilir.
Üçüncü bir yol da, masraflarınızı bildiğiniz, tanıdığınız bir şirketin,
vakfın veya kurumun üstlenmesidir. Bu durumda, kurumdan yurt dışındaki
tüm masrafların karşılanacağına dair belge alınmalıdır. Belgede, şahsın
kurum elemanı olduğunu, lisan veya master eğitimi için yurt dışına gönderilmek
istendiğinden bahsedilmelidir. Kurumun vergi numarası vs. gibi şeyler
belgede belirtilirse iyi olur.
Bir çok lisan okulu icin bu sayılan 4 madde yeterli olmaktadır. Bazı
okullar ek belgeler istemektedirler. Bunlar okulların internet sayfalarından
elde edilebilir.
Dikkat: Başvuru evraklarının bütünü ingilizce olmalıdır. Diploma, banka
mektubu vb. evraklar noterlerdeki yeminli tercümanlar tarafindan çevrilmektedir.
Master ve Doktora Başvuruları
Master ve doktora için gerekli evraklar hemen hemen aynıdır. Temel
farklılık doktoranın kabul edilme standardının yüksek olmasıdır. Her
ikisine de kabul için gerekli belgeler aşağıda sıralanmıştır. Bazı bölümler
aşağıda sıralanan belgelere ilaveten bazı bilgi formlarının doldurulmasını
isteyebilirler. Bu tür formlar bölümlerden başvuru formu ile paket halinde
tedarik edillebilir.
M.S ve Ph.D. başvurusu için istenen standart belgeler;
1. Diploma veya çıkış belgesi
2. Transkript
3. Başvuru formu
Bir çok okulun başvuru formu internet aracılığı ile elde edilebildigi
gibi okullardan posta ile istenebilir. Başvuru formları itina ile doldurulmalıdır.
Tecrübeli birinden yardım alınmasında fayda vardır.
4. Başvuru ücreti
Okuldan okula değişmekle beraber 25 ile 100 dolar arasında olması normaldir.
Bazı okullarda başvurular ücretsizdir. Maddi imkansızlık söz konusu
ise bir dilekçe ile belirtildiği takdirde bu ücret alınmayabilir.
5. Üç adet referans mektubu
Referans mektubları, kabul için hayati öneme sahiptir. Mektuplar samimi
olduğunuz hocalardan alınmalıdır. Referans mektubunda yazılacak kelimeler,
cümlecikler önemlidir. Mektuplar okullara kapalı olarak teslim edilmelidir.
Mektuplar kapatılmadan önce içeriğini bilmekte fayda vardır. (Örnek
mektuplar Ek-2'de (üç adet) sunulmuştur, örnek mektuplardaki isimler
ve bazı ifadeler değiştirilerek kullanılabilir, Ek-2 için tıklayınız)
Referans mektuplarında bazı şifre kelimeler önem arz eder , şöyle ki;
"öğrencide liderlik vasfı vardır", "tek başına araştırma
kurup, yürütme kabiliyetine sahiptir", "başkaları ile uyumludur",
"iyi bir takım elemanıdır (araştırmalar için)", "üzerine
düşeni zamanında bitirir" gibi ifadeler kullanılmalıdır. Bazı okullarda
ise referans mektupları standart matbu olarak hazırlanmıştır. Başvuru
formunun içinde gönderilir. Başvuru yapanın hocasından sadece boşlukların
doldurulması ve bir-iki cümle ile öğrencinin durumunun ifade edilmesi
istenmektedir.
6. TOEFL ve GRE skorları
Kabul için en önemli kriterlerden biri bu sınavların sonuçlarıdır. Sınavlar
hem yazılı hem de bilgisayarda verilmektedir. Bilgisayarda girilen sınav
sonucunu anında öğrenmek mümkündür. Her iki sınava girme sayısında bir
sınırlama yoktur.
TOEFL (Test of English as a Foreing Language) bütün yabancı öğrenciler
tarafından alınmalıdır. Kabul için istenen en düşük skor 550'dir. Bu
sınavda sorulan soruların %75'nin doğru cevaplanması demektir. Orta
seviyede ingilizce bilen biri için 6-8 aylık bir süre 550 puan almaya
yetebilir. Şahsi kanaatim, bu sınav öğrencinin ingilizce seviyesini
tam ölçmemektedir. Zira sınavda yanıltıcı sorular mevcuttur. Bunları
bilen yüksek not alabilir. Yani sınav tekniğini bilmek gerekir.
GRE (Graduate Record Examination) master ve doktoraya başvuran Amerika'lı
ve yabancı herkes tarafindan alınması şarttır. Üç bölümden oluşur; İngilizce
(Verbal), Matematik (Quantitative) ve Mantık (Logic). Taban puan 200,
tavan puan 800'dür. Sınavda yanlış doğruyu götürmez. Hep aynı tercih işaretlense
alınacak puan 280 veya 300'dür. Bir çok okula kabul için minimum 1000
puan (İngilizce + Matematik) gerekir. Asistan olmak isteyenler için ise
bu rakam 1100 veya 1200 olabilir. Mantık kısmının kabulde çok önemi yoktur
ve bazı okullar hariç istenmemektedir. GRE'nin ingilizce kısmı oldukça
zordur. GRE'nin ingilizce kısmından 400 alan biri için bazı okullarda
TOEFL şartı yoktur. Bu zorluk Türkiye'den başvuru yapanları yıldırmamalıdır.
Çünkü matematik kısmı ise inanılmayacak kadar kolaydır. Bunlar birbirini
telafi etmektedirler. Türkiye'de iyi bir lise matematiği gören birinin
matematik kısmından 700 puan alması çok kolaydır. Bu durum da sizin 1000
puanı geçmeniz için yeterlidir.
7. Amaç mektubu (Statement of Purpose)
Başvuranın, Master ve Doktora'da ne yapmak ve hangi konuda çalışmak istediğini
ifade etmesi gereken mektuptur. Bir veya en fazla iki sayfa olmalıdır.
Bu mektup bazı okullar tarafından istenmeyebilir fakat hazırlanması kanaatimce
çok önemlidir. Mektubun başında üniversite son sınıfda aldığı branş derslerinin
onu nasıl cezbettiğini ve o konuda (çalışmak istediği konu) bilgisini
daha da artırmak istediğini, bundan dolayı master'a başvurduğunu ifade
etmelidir (Örnek amaç
mektubu Ek-3'de sunulmuştur, Ek-3 için tıklayınız).
Ayrıca varsa, başvuru yapanın laboratuar çalışmalarından söz etmesi
iyi olur. Bu mektubu yazmak oldukça önemlidir. Amerika'lı bir çok öğrenci
iş bulamadıklarından master ve doktoraya yöneliyorlar fakat ne yapmak
istediklerini bilmemelerinden veya böyle bir belgenin eksikliğinden
kabul almakta zorlanıyorlar. Statement of Purpose mektubu, ingilizce
halledildikten sonra yazılırsa çok iyi olur. Başvurulan her hocaya,
branşa göre değişik bir mektup yazılmalıdır. Kabul almadaki önemli bir
husus da başvuru yapılan okulda kiminle çalışılacağını tesbit etmektir.
Buna karar verildigi takdirde, o hocanın çalışma konusu ve yayınlarına
bir göz attıktan sonra bu mektubu hazırlamak kabul işini kolaylaştırır.
Zira hocalar kendi sahalarına ilgi duyan öğrencileri seçmek isterler.
8. Özgeçmiş (C.V. = Cirriculum Vitae)
Bu belge mecburi olmamakla birlikte başvuru evraklarıyla verilmesinde
fayda vardır. (Örnek
bir kaç C.V Ek-4'de sunulmuştur, Ek-4 için tıklayınız)
C.V'de lise eğitiminden baslanilarak gidilen okullar, elde edilen basarilar
acik bir sekilde ve kronolojik olarak sunulmalidir.
M.S ve Ph.D İçin İlave Belgeler
Bu söz konusu 8 maddeye ilaveten elde edilecek bazı belgeler okul kabul
işlerine kolaylık getirebilir. Mesela, Türkiye'de öğrenci not ortalamaları
Amerika'ya kıyasla oldukça düşüktür. Türkiye'deki bazı okullardaki geçme
notu 50 olmasına rağmen Amerika'da bu "F"e, yani sınıfta kalmaya
tekabul eder. Türkiye standartlarında 100 üzerinden 70, iyi bir ortalama
olmasına rağmen Amerika'nın standartlarına göre düşük sayılır. Bu karışıklığı
gidermek için bölümden mümkünse sınıf birincisinin ortalamasini gösterir
bir belge alınmalıdır. Veya varsa okuldan, sınıfın ilk 5'inde (10'u
da olabilir) olduğunuzu gösterir belge istenmelidir.
Ayrıca öğrencinin varsa, katıldığı araştırmalar ve laboratuar çalışmalarını
gösterir bir belge temin edilmelidir. Okul sırasında alınan başarı belgeleri
de başvuruya iliştirilmelidir. Sözkonusu belgelerin bir an önce ve Türkiye'de
iken hazırlanmasında fayda vardır. Çünkü Amerika'ya geldikten sonra
referans mektubu, transkript vs. almak oldukça zahmetli olmaktadır.
Yukarıda sözü geçen 8 belgeden her biri başvuru için oldukça önemlidir.
Bütün belgeler tamamlanmadan evraklar işleme sokulmaz ve kabul için
karar verilmez.
Başvuru Nereye Yapılmalı?
Okuldan okula değişmekle birlikte, bütün başvururlar okulların Admission
denilen kayıt bürolarına yapılır. Kayıt büroları bölümlerle ilişkisi
olmayan, değişik fakültelerden binlerce öğrencinin başvuru yaptığı ofisdir.
Kayıt - kabul büroları kabul için gerekli tüm evraklar tamamlanmadan
başvuru dosyanızı bölüme göndermezler. Yani dosyanızda eksik evrak olması
durumunda, bölümün sizin başvuru yaptığınızdan haberi olmaz. Bu durumun
çaresi başvuru evraklarının bir kopyasını başvuru yapılan bölüme göndermek,
bir kopyasını da çalışılmak istenen hocaya bizzat vermektir (mümkünse).
Böylelikle hocanın listesine girmiş olursunuz.
Bazı bölümlerde başvurularda hoca ismi belirtmek veya çalışılmak istenen
hocayı seçmek mümkün olmaz. Bu gibi durumlarda belirlenen bir kaç hocanın
ilgisini çekmek için onların çalışma alanlarına giren teknik kelime
ve cümlecikleri yuvarlak ifadelerle kullanmak akıllıca bir taktik olur
kanaatindeyim.
Kabul Prosedürü
Başvuru evrakları tamamlandıktan sonra, Admission ofisden bölüme gönderilir.
Burada kabul işlerine bakan danışmanın (Prof., Dr.) sekreteri evrakları
düzene sokup, her bir başvuru için bir index puanı hesaplar. Yani TEOFL,
GRE ve transkript ortalaması (GPA) bir katsayı ile çarpılıp bir puan
elde edilir. Bu puana göre başvuru yapan öğrenciler sıraya dizilip,
kontenjanın elverdiği sayıda öğrenci kabul edilir. Bazı okullarda bu
şekilde öğrenci seçimi olmayabilir. Öğrenci seçimi hocaların yetkisinde
olabilir. Fakat yine de bölümün belirlediği minimum puanlar alınmalıdır.
Kabul İçin Israr ve İstikrarın Önemi
Okullara girmenin en kestirme, en zahmetsiz yolu elbette istenen minimum
seviyenin çok üstünde puan almaktır. Fakat bu her zaman mümkün olmaz.
Bunun gerçekleşmediği durumlarda bazı yollarla kabul almak mümkün olabilir.
Öncelikle, başvurudan önce bölümlerdeki master doktora öğrencileri
ile görüşüp, hocaların öğrenciye ihtiyacı olup olmadığını öğrenmek ve
o hocalarla temasa geçmek.
Büyük projeleri olan, dolayısıyla araştırmaları için parası olan hocaları
tesbit etmek ve bu kişilerle temasa geçip onları ziyaret etmek. İngilizce
sınav sonucu geldiğinde bunu bahane ederek yanına gidip kabul işlerinizi
görüşmek. Sizin onunla çalışmaya kararlı olduğunuz hissini vermek okullara
kabulu kolaylaştırır. Ziyaretteki ölçü iyi ayarlanmalı, ziyaretler bitkinlik
vermemelidir.
Hocalar hakkındaki detaylı bilgiler, onların homepage'lerinden (internet
sayfalarından) öğrenileceği gibi bölümdeki asistanlarından veya graduate
advisor'lardan (danışman) öğrenilinebilir.
Her konuda sorularınızı bekliyorum. Selamlar.
hkaraburk@viu.edu
Hasan Karaburk
Virginia International University
Director of Admisisons
Adress: 9900 Main Street
Fairfax, VA 22031
Tel: +1-703-591-7042
Fax: +1-703-591-7046
E-mail: hkaraburk@viu.edu |
|