Hepinize sağlık ve mutluluklar dileyerek yeni bir yazıya daha başlıyorum. Geçen yazıyı okuyanlar hatırlayacaklardır. İki ay önce yeni bir diziye başladık. Adım adım Topkapı Sarayını gezecektik. İlk bölümde genel çerçecesiyle sarayın Roma ve Bizans dönemi ile genel hatları ile Osmanlı'daki haline baktık. İkinci bölümde sarayın dış avlusundan içeriye girerek dış bahce içinde bulunan binaları inceledik. Tam kuleli kapının önüne gelmiştik ki devam edersek bize ayrılan yeri taşıracağımızı hatırlayarak o bölümleri de birsonraki yazıya bıraktık. Ve şimdi eğer sizlerde hazırsanız o bölümleri gezmek üzere turumuza başlayabiliriz.

Babüsselam:
Fatih Sultan Mehmet zamanında yaptırılan kuleli kapının önündeyiz. Bu kapının diğer adı "Babüsselam". Kapıdan içeri girmeden önce kapı yönünde sağda birkaç tane sütun göreceksiniz. Bu sütunların adı "İbret Taşları" . Osmanlı da ölüm cezasına çarptırılan bazı isyancıların başları burada ibret olması için sergileniyordu.

Mutfak:
İçeriye girdiğimizde öncelikle sağ tarafa doğru yöneliyoruz. Burada gördüğümüz binaların çatıları bacalarla süslü ve bu bacalı çatılar Topkapı Sarayının simgesi haline gelmiş durumda. Burası tahmin edeceğiniz üzere mutfak kısmı. Birdönem binlerce kişinin doyurulduğu bu mekanlarda şimdi paha biçilmez Osmanlı mutfak ürünleri sergileniyor. Porselen ve cam ürünlerin birkısmı o dönemde değişik ülke hükümdarlarınca hediye olarak gönderilmiş. Bu kolleksiyonun en dikkat çeken bölümünü ise Çin porselenleri oluşturuyor.

Ahırlar:
Mutfak bölümünün tam karşı kısmında, kapıdan girince sol tarafta kalan bölümde saray ahırları yer alıyor. Bir dönem padişaha ait seçme atların barındığı bu bölümde şimdi çeşitli arabalar sergileniyor.

Harem:
Ahırlan yönünde ilerliyoruz. Karşımıza çok kompleksli bir yapı çıkıyor. Burası Harem. Gerçi haremin asıl kapısı burası değil ama günümüzde hareme girmek isteyen ziyaretceler içeriye buradan alınıyorlar. Bizlerde bu nedenle haremi bu kısımda anlatmayı uygun bulduk.
Burada, hakkında birçok tartışma olan haremi anlatmayacağız. Fakat yer olarak haremin yanından geçerken harem ve tartışmalı konumu hakkında birkaç kelam etmeden de geçemeyeceğim.

Birkere harem birkısım insanların düşündükleri gibi padişaha has bir bölüm değildi. Haremde padişahın ailesinin dışında farklı amaçlarla orada bulunan birçok bayanda bulunuyordu. Bu hiyararşi içinde herkesin vazifesi belli idi ve harem için bir bayanlar okulu da denebilirdi. Birkaç gün önce Amerikalı bir turist aileyi Topkapı Sarayında gezdirirken Harem'e geldiğimizde parmakları ile orayı göstererek bana şaşkınlık içinde kalacağım şu kelimeyi söylediler. "Bath" İngilizce bilmeyenler için hemen açıklayayım. Bu Amerikalı aile bana buranın bir banyo olduğunu anlatmaya çalışıyorlardı. Acı acı tebessüm etmekten kendimi alamadım. Haremi bilmeyen insanların dışarıdan hayalen anlattıkları masallarla burasının büyük bir küvet olduğunu ve padişahın zaman zaman bu küvete gelerek sınırsızca eylendiğini düşünüyorlardı. Bu konu çok su götüreceği için olayı, bilgisine çok saygı duyduğum bir tarihcinin haremle ilgili yorumuyla son veriyorum. Değişik gazetelerdeki köşe yazılarından da tanıdığınız tarihci Murat Belge bakın ne diyor; " Haremi batıda epey yaygın olan, padişahın sınırsız cinsel özgürlüğe sahip olduğu bir cümbüş mekanı gibi düşünmekten kaçınmalıyız. Padişahın cinselliği, çoğu yazısız birçok kuralla sınırlıydı. Haremdeki herkes, haseki sultanlar, valide sultanlar, önde gelen hizmetkarlar vb. oldukça katı bir kurallılık içinde toplam iktidarı paylaşıyordu. Onun için burayı ve buradaki hayatı bir aygırın hüküm sürdüğü bir hara gibi tasavvur etmek yanlış olur."

Harem hakkında bu yorumları yapan Murat Belge altını çizmek gerekir ki Osmanlı'ya hiçte yakın bir yazar değildir. İstanbul'u bugün en iyi bilen birkaç kişiden biri olarak objektif bir şekilde yaptığı bu yorum gerçekten enteresandır.

Birsonraki yazımızda görüşünceye kadar hepinize mutlu sağlıklı günler diliyorum.

gezikolik@gezikolik.net
wwww.gezikolik.net
www.kitapkolik.com